«کاش غیر از من و تو
هیچ کس با خبر از ما نشود
نوبت بازی ما باشد و دیگر هرگز
نوبت بازی دنیا نشود»
زنده یاد افشین یداللهی
سایت کتابک
در این برگه، آخرین نوشتههای منتشرشده در پایگاه «کتابک؛ پنجرهای به جهان خواندن» به ترتیب تاریخ انتشار در دسترس شما قرار گرفتهاند. این نوشتهها شامل تازهترین مطالب در حوزهی ادبیات کودک، معرفی کتابهای جدید، مقالههای تخصصی دربارهی ترویج خواندن، تجربههای موفق کتابخوانی، گفتوگو با نویسندگان و کتابداران، گزارشهای رویدادها، و ایدههایی نو برای خانوادهها و مربیان است.
شما میتوانید از این بخش بهعنوان درگاه ورود به تازهترین محتوای کتابک بهره ببرید، با آخرین تحولات در دنیای ترویج خواندن آشنا شوید و در جریان برنامهها و پیشنهادهای نو در این زمینه قرار بگیرید. همچنین با جستوجو یا فیلتر کردن مطالب بر اساس موضوع، گروه سنی، یا نوع محتوا، دقیقاً به آنچه نیاز دارید دست پیدا کنید.
«کتابفروشی نیست در جهان» به نویسندگی و تصویرگری شینسوکه یوشیتکه (Shinsuke Yoshitake) کتابی گرافیکی و کمیک دربارهی کتاب است! کتابی عجیب دربارهی یک کتابفروشی که تنها موضوع کتابهایش کتابها هستند! البته این کتابها شبیه هیچیک از کتابهایی که تاکنون دیدهاید، نیستند!
هوشنگ مرادی کرمانی بیش از ۶۰ سال است که برای دو گروه سنی کودک و نوجوان و بزرگسال داستان مینویسد. اگرچه زندگی خود او یک داستان است (شما که غریبه نیستید) اما او روایتگر برشی از زندگی و فرهنگ مردم ایران و به ویژه مردم مناطق مرکزی ایران است. از این جهت داستانهای هوشنگ مرادی کرمانی آینهی زمان است که میتوان خوب و بد، زشت و زیبا، بیمعنا و بامعنا، گرسنه و سیر، سرگردان و استوار و بسیاری از دوقطبیهای زندگی از جمله خود زندگی و مرگ را در آثارش واکاوید و جهت قلم او را شناخت.
«باد دست من را میگیرد» شامل اشعاری سرودهی صفورا نیری و به تصویرگری سلیمه باباخان است. در این کتاب، شاعر همچون مجموعهشعرهای پیشینش به مفاهیمی مانند عشق، انتظار، غم و آینده پرداخته است؛ مضامینی که مانند همهی شعرهای او در پیوند با طبیعت هستند. نیری طبیعت را بخشی از انسان میداند و انسان را شبیه به طبیعت. او از ماه و خورشید گرفته تا درختان و باد و پرندهها، از تمام عناصر، بهره میبرد تا احساسات انسانی را نشان دهد و از آرزوهای خویش و امیال بشری سخن بگوید.
صدای قاروقور شکم دایناسور او را از خواب بیدار کرد. او همهی خانه را زیرورو کرد اما چیزی برای خوردن پیدا نکرد. پس با خود گفت: «باید راهحلی برای سیر کردن شکمم پیدا کنم.»
به عنوان اولین اقدام سراغ کتابخانه پدربزرگش رفت، کتابی را برداشت و با این عبارت روبرو شد:
«چند راهحل ساده برای سیر کردن شکم یک دایناسور گرسنه.»
با بیمیلی یک صفحه از آن را خواند. کتاب را گوشهای انداخت و گفت: «چه راهحل مسخرهای یک دایناسور از گرسنگی بمیرد بهتر است تا اینکه شکمش را با راهحلهای مزخرف پر کند.»
«ابی قایم باشک بازی میکند» کتابی مقوایی از مجموعهی «ابی»، نوشتهی ماریت هربرتس (Marjet Huiberts) و با تصویرگری میلیا پراخمان (Milja Praagman) است. ابی میمون کوچکی است که کنشهایش (مانند بازی کردن یا گشتوگذار در یک روز بارانی) چیزهایی دربارهی محیط زندگی، افزارها، رنگها، فصلها و... به کودک یاد میدهد.
بخش پیشین مقاله را مطالعه کنید: تاریخچه بازنویسی و بازآفرینی ادبیات عامیانه و کهن برای کودکان و نوجوانان- بخش دوم
برای آموزش کودکان در هنگام رویارویی با مرگ عزیزان، خودمان باید صبر و حوصلهی بیکران داشته باشیم. به راهکارهای دیگران توجه کنیم، بهترین راه را انتخاب کنیم.
ژیکو از مهد برمیگردد و متوجه میشود که مادر بزرگش نیست. مادر میگوید که او به سفری دور و دراز رفته است. پدر میگوید جایی که مادربزرگ رفته است تلفن ندارد؛ اما میتوانند برایش نامه بنویسند و در گلدان ایوان بگذراند. ژیکو با کمک پدر و مادر نامهنگاری را آغاز میکند. این کار باعث میشود که ژیکو به درک تازه از زندگی برسد.
داستان تصویری «معلمها بلد نیستند» نوشتهی داگلاس وود (Douglas Wood) با تصویرگری داگ کوشمن (Doug Cushman) دربارهی آموزش مهارت اجتماعی مدرسه رفتن و تعامل و ارتباط با آموزگار و همکلاسیهاست.
در سایت کتابک بخوانید: تاریخچه بازنویسی و بازآفرینی ادبیات عامیانه و کهن برای کودکان و نوجوانان- بخش نخست
البته حماسه انواعی است که مهمترین آن عبارتند از: 1. حماسهی ملی، 2. حماسهی دینی یا مذهبی، 3. حماسهی تاریخی.
کتاب «مامانم بلد نیست» نوشتهی داگلاس وود (Douglas Wood) با تصویرگری داگ کوشمن (Doug Cushman) داستانی دربارهی رابطهی سوسماری کوچک با مادرش است و کارهایی که روزانه با یکدیگر انجام میدهند.
«این درخت من است» کتابی است به نویسندگی و تصویرگری الیور تالک (Olivier Tallec) دربارهی مالکیت، حرص، ترس و از دست دادن. داستانی طنزآمیز با نگاهی مدرن به مسئلهی مالکیت و اهمیت قدردانی از داشتهها.
امروزه مسئلهی جهانی بودن و بومی بودن شکلی ویژه از هویت را میطلبد و به دنبال آن مسئلهی ترویج ادبیات عامیانه و کهن برای کودکان بسیار جدی میشود. در عرصهی نظری نیز گرچه مفاهیم بازنویسی بهویژه بازآفرینی از دل جریانهای تاریخی ادبیات کودک برخاسته است، اما این مفاهیم همواره در تاریخ ادبیات همهی جوامع وجود داشته و به کار رفته، از جمله آفرینش آثاری بزرگ چون شاهنامهی فردوسی و مثنوی با روشهای بازنویسی و بازآفرینی بوده است.
کتاب «چیستی و چرایی میراث فرهنگی برای کودکان» اثری پژوهشی دربارهی آموزش و شناخت میراث فرهنگی برای مربیان، راهنمایان موزه، تسهیلگران فرهنگ و کلیهی علاقهمندان به آموزش میراث فرهنگی به کودکان است.
مقاله پیشین را در سایت کتابک بخوانید:
زندگی، زمانه و داستانهای هوشنگ مرادی کرمانی بخش پنجم: آگاهی بازتابنده؛ ویرانههای جهانی رهایییافته
«این باغ وحش کوچک چه زیباست!» کتابی است سرودهی ولادمیر مایاکوفسکی (Vladimir Mayakovsky) با تصویرگری چوروچین (Nikita. N. Charushin). این کتاب اولینبار در دورهی اتحاد جماهیر شوروی منتشر شد. این اثر ارزشمند را صفورا نیری با روایتی شعرگونه به زبان فارسی برگردانده است؛ نیری شاعری خلاق در حوزهی شعر نوجوان است و چندین کتاب شعر از او در بخش کودک و نوجوان انتشارات مؤسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان (تاک) منتشر شده است.
پیش از مطالعه این بخش، بخش نخست مقاله را در سایت کتابک مطالعه کنید.
کتاب «صابون بمال کفپات دوباره بیا!»پیشتر با عنوان «من اچونهام! در رو باز کنید» منتشر شده است.
کودک و توجه بیش از حدِ مادر
مادر در داستانهای نوید همه جا اینگونه بیتوجه به کودک نیست. گاه کاملا چهرهی دیگری به خود میگیرد و اینبار با توجهات زیاد و بیش از حد خود مانع این میشود تا بچه از یک رشد عاطفی مناسب برخوردار بشود.
کتاب «هاجستم واجستم» بازآفرینی ترانه-متلی کهن است. محمدهادی محمدی، نویسنده و پژوهشگرِ نامآشنای ادبیات کودکان، این ترانه-متل را در ریختی نو، با اندرونهای (محتوایی) مناسب کودکان، بازآفریده و رضا دالوند آن را تصویرگری کرده است.
داستان «لاک پشت و من» را ماریت تورنکویست (Marit Tornqvist) نوشته و تصویرگری کرده است. این نویسنده و تصویرگر، مهارت ویژهای در به تصویر درآوردن استعارهها در تصویر و داستان دارد. «لاک پشت و من» داستانی استعاری، زیبا و پر از رمزوراز و شگفتی است؛ داستانی دربارهی وطن، مهاجرت، عشق، هویت و مسئولیت؛ داستانی دربارهی دوستی عجیب پسری با یک لاکپشت!
کتاب «صابون بمال کفپات دوباره بیا!»پیشتر با عنوان «من اچونهام! در رو باز کنید» منتشر شده است.
نوید سید علیاکبر، نویسندهی خلاقی است که در داستانهایش تا جای ممکن از کلیشهها فاصله گرفته و دنیا را با دیدی دیگر نگاه میکند؛ نگاهی نو و دور از عادتهای رایج.
بسیاری از داستانهای نوید را که میخوانیم با چهرهی جدیدی از مادر رو به رو میشویم؛ مادری امروزی و بسیار عادی و معمولی و در عین حال واقعی و باورپذیر.
در هفتهی نخست تیرماه 1403 کتابداران، ترویجگران و کودکان عضو کتابخانههای «با من بخوان» در استان کرمانشاه میزبان چند تن از فعالان حوزهی ادبیات، نمایش و موسیقی کودک بودند تا با ذهنی سرشار از ایدههای نو به پیشواز برنامههای تابستانی امسال بروند. یک هفته صدای خنده، شادی و بازی کودکان و بزرگسالان در کتابخانهها پیچید و دوستیها را مستحکمتر، و عشق و علاقه به خواندن و حضور در کتابخانه را صدچندان کرد.
«وپر، غول مهربان» قصهای از مجموعه «کارت های تصویری قصه گویی» یا «کامی شی بای» است که اتسوکو نوزاکا (Etsuko Nozaka) آن را نوشته و نانا فوریا (Nana Furiya) تصویرگری کرده است.
«خرگوش کوچولو! و گروه کلاه به سرها» را روترات سوزانه برنر (Rotraut Susanne Berner) نوشته و تصویرگری کرده است؛ کتابی مقوایی و رنگی با تصویرهایی که ساعتها میتوانند کودکان را به خود مشغول کنند. این کتاب از گروه کتابهای تصویری «بگرد و پیدا کن» است.