کتابخانه به میهمانیای شورانگیز میماند. در هر قفسه و هر رف، دنیایی شگفتآور پنهان است؛ دنیای کسانی که به قصه راه پیدا کردهاند یا اندیشهشان را به متن و تصویر درآوردهاند و بخشی از وجود خود را ماندگار کردهاند. با خواندن هر کتاب یادهای بسیاری زنده میشوند. بانیِ کتابخانه میزبان این ضیافت است، میزبانِ همهی روایتها و کودکانی که قرار است به دنیای روایتها قدم بگذارند. کتابخانهی «گودرز»، با یاد مرتضی ولیپور گودرزی به همت و پشتیبانی همسرش سوگند مافی، در زادگاهاش بروجرد راهاندازی شد تا نام و خاطرهی میزبان، همچون روایتهای کتابها در یادها بماند.
سایت کتابک
در این برگه، آخرین نوشتههای منتشرشده در پایگاه «کتابک؛ پنجرهای به جهان خواندن» به ترتیب تاریخ انتشار در دسترس شما قرار گرفتهاند. این نوشتهها شامل تازهترین مطالب در حوزهی ادبیات کودک، معرفی کتابهای جدید، مقالههای تخصصی دربارهی ترویج خواندن، تجربههای موفق کتابخوانی، گفتوگو با نویسندگان و کتابداران، گزارشهای رویدادها، و ایدههایی نو برای خانوادهها و مربیان است.
شما میتوانید از این بخش بهعنوان درگاه ورود به تازهترین محتوای کتابک بهره ببرید، با آخرین تحولات در دنیای ترویج خواندن آشنا شوید و در جریان برنامهها و پیشنهادهای نو در این زمینه قرار بگیرید. همچنین با جستوجو یا فیلتر کردن مطالب بر اساس موضوع، گروه سنی، یا نوع محتوا، دقیقاً به آنچه نیاز دارید دست پیدا کنید.
۲۰ می «روز جهانی زنبور» است. در این روز، میتوانیم در مورد نقش اساسی زنبورها و سایر گردهافشانها در حفظ سلامت مردم و کره زمین و چالشهای بسیاری که امروزه با آنها روبرو هستند، آگاهی خود را افزایش دهیم.
امروزه زنبورها، گردهافشانها و بسیاری از حشرات دیگر در حال کاهش هستند. این روز فرصتی است برای محافظت از گردهافشانها و زیستگاههای آنها جهت بهبود فراوانی و تنوع آنها و همچنین حمایت از توسعه پایدار.
کتابک برای روز جهانی زنبور کتابهای زیر را به شما معرفی میکند:
احمدرضا احمدی (1319 ـ 1402) شاعر بزرگسالان و نویسنده كتابهای كودكان است. او از آغاز دهه ۱۳۴۰ كار خود را در بخش شعر نو بزرگسالان آغاز کرد و به عنوان شاعری از موج نو شعر فارسی شناخته شد، در پایان همین دهه با آشنایی با بخش انتشارات كانون پرورش فكری در زمینه داستانهای كودكان نیز به تجربه آزمایی پرداخت. احمدرضا احمدی سبک ویژهی خود را در نوشتن داستانهای کودکان دارد. داستانهای او آمیزهای از نثر، شعر و خیالپردازیهای مشخص است.
کتابک به مناسبت زادروز احمدرضا احمدی کتابهای زیر را به شما معرفی میکند:
ابومحمّد مُشرفالدین مُصلِح بن عبدالله بن مشرّف (قرن هفتم هجری قمری) متخلص به سعدی، شاعر و نویسندهی ایرانی است. اهل ادب به او لقب «استادِ سخن» و «شیخِ اجلّ» دادهاند. او در نظامیهی بغداد، که مهمترین مرکز علم و دانش جهان اسلام در آن زمان به حساب میآمد تحصیل و پس از آن به مناطق مختلفی از جمله شام و حجاز سفر کرد. سپس سعدی به زادگاه خود شیراز برگشت و در آنجا اقامت گزید. آرامگاه وی در شیراز واقع شده که به سعدیه معروف است.
کتابک به مناسبت روز بزرگداشت سعدی کتابهای زیر را به شما معرفی میکند:
«فقط پنج دقیقه دیگه…» کتابی تصویری است که مارتا آلتس (Marta Altes) نوشته و تصویرگری کرده است. این کتاب دربارهی مفهوم زمان است و از نگاه و زبان کودک (بچهروباه) روایت میشود.
هشتم آوریل 2024، در کنفرانس ایبی (IBBY - دفتر بینالمللی کتاب برای نسل جوان) که در نمایشگاه کتاب کودک بولونیا برگزار شد، برندگان سومین دورهی جایزهی ترویجگر برجستهی خواندن ایبی- آیرید IBBY-iRead (من میخوانم) معرفی شدند. امسال نیز همانند دورهی گذشته، دو زن ترویجگر این جایزهی معتبر بینالمللی را از آن خود کردند: بصرت کاظم از پاکستان و ایرنه واسکو از کلمبیا.
«نقطه میخواست فرار کند» کتابی است به نویسندگی هشام مطر و تصویرگری جانلوکا بوتلو. این کتاب دربارهی «من» است، دربارهی تکتک ما، نه فقط انسانها، که تکتک جانداران و هر چیزی که بر زمین و بیرون زمین و در جهان است.
«یوگا در جنگل» داستانی تصویری است که برایان روسو (Brian Russo) نوشته و تصویرگری کرده است. از عنوان کتاب مشخص است که با داستانی دربارهی یوگا سروکار داریم.
میدانیم که با کتابخوانی برای کودکان میتوانیم آنها را به کتاب خواندن علاقهمند کنیم و خو دهیم؛ همچنین با تمرین میتوانیم کودکان را به عادتهای نیک دیگر هم خو دهیم. از این رو، کتاب «یوگا در جنگل» سرآغاز خوبی است تا یوگا را به یکی از کنشهای روزانهی کودک تبدیل کنیم و او را نرمنرمک به انجام دادن این تمرینها انس دهیم.
بیستویکم مارس، مصادف با اول فروردینماه، روز جهانی سندروم داون نامگذاری شده است. از سال 2006، هرساله، این روز، با هدف گسترش دانش و آگاهی دربارهی کودکان مبتلا به سندروم داون مورد توجه قرار میگیرد. سندروم داون نوعی ناهنجاری ژنتیکی است که به دلیل وجود یک کروموزم اضافی در جفت کروموزوم بیستویک روی میدهد. در واقع، به همین دلیل است که روز بیستویکم برای نامگذاری این روز انتخاب شده است. دلیل انتخاب ماهِ مارس، سومین ماه میلادی، برای این نامگذاری نیز ویژگیِ منحصربهفردِ کروموزمهای جفت 21 است که بهجای یک جفت کروموزوم، 3 کروموزوم در آن وجود دارد.
کتاب تصویری «واقعاً جدی جدی!» دربارهی رابطهی پدربزرگ با نوهاش چارلی است.
از سال 1967، هر ساله در سراسر جهان، روز دوم آوریل (یا روزی نزدیک به این تاریخ) که روز تولد هانس کریستین اندرسن است، با هدف ترویج و گسترش عشق به خواندن در میان کودکان و نوجوانان، بهعنوان روز جهانی کتاب کودک گرامی داشته میشود. دفتر بینالمللی کتاب برای نسل جوان (IBBY) حامی و مروج این رویداد است.
در آخرین ساعتهایی که به پایان سال ۱۴۰۲ خورشیدی نزدیک میشویم جنگ نهنگ با اژدها فضای مجازی شامل شبکهها و سایتهای خبری و اجتماعی را پر کرده است. گروهی از ایرانیان که این سال را اژدها فرض کردهاند از گروهی که خود را ایرانیتر مینامند و میدانند و در پوست نهنگ رفتهاند سیلی و ضرب میخورند که چرا به جای نهنگ ایرانی به سوی اژدهای چینی رفتهاند. برخی از اژدهاباوران که اصل قضیه را نمیدانند مرعوب شده و شروع کردهاند به توبه که ببخشید ما به سوی شما نهنگیان میآییم. و فراتر از آن کمکم دارد این موضوع به جنگ فرهنگی میان چین و ایران تبدیل میشود.
«روز جهانی بازیافت» در 18 مارس برابر با ۲۸ام اسفندماه هر سال برگزار میشود. هدف از نامگذاری این روز ترویج بازیافت از طریق آموزش به مردم است.
شما می توانید به روش های مختلفی بازیافت کنید، یکی از آنها استفاده مجدد از محصول است. به جای دور انداختن وسایل قدیمی، باید به دنبال راههایی برای استفاده مجدد از آنها باشیم.
کتابک برای «روز جهانی بازیافت» کتابهای زیر را به شما معرفی میکند:
«روزی که جنگ شد» داستانی تصویری، نوشتهی نیکولا دیویس (Nicola Davies) با تصویرگری ربهکا کب (Rebecca Cobb)، دربارهی جنگ، آوارگی، پناهندگان و آسیبهای جنگ بر کودکان است. در یک روز معمولی که همه چیز خوب است، شاد هستید، به کارهای روزمرهتان میرسید، یکباره جنگ میآید و همه چیز زیرورو میشود. خانهتان، شغلتان و آرزوهایتان از بین میرود و آواره میشوید.
برای «امیدعلی شیخی» دوست شاعر و گرانمایهام
که آسمان پر از ابر و رمز و راز روستا را خوب میشناسند.
تبار ابر و آسمان در جهان داستانی «محمدهادی محمدی»
همه ابرها به یک شکل و به یک خاصیت نیستند. برخی میآیند و زود میروند. برخی دیگر میآیند و بیشتر میمانند. برخی سترون هستند و برخی بارورند و باران میریزند. اما همه آنها برای بازی خیال و رویاپردازی مناسباند. در این صورت میتوان از ابرهایی هم سخن گفت که از جنس آرزو هستند. مثل ابرهای خیال «امیدعلی» در داستان «آرزوهای ابری».
هانس کریستین اندرسن نام بزرگی در دنیای ادبیات کودکان است. یکی از مهمترین جایزههای ادبی به نام اوست و روز میلادش «روز جهانی کتاب کودک» نام گرفته است. او را پدر افسانههای نو میخوانند، زیرا با آمیختن قصههای عامیانه با تخیل خود، افسانههایی تازه پدید آورد که بسیاریشان از آثار کلاسیک محبوب و بهیادماندنی برای کودکان نسلهای گوناگون در سراسر جهان هستند.
بخش نخست مقاله را در سایت کتابک بخوانید: فانتزی و زیرگونههای آن (بخش نخست)
فهرست
«دوستان خوب و یک فکر بکر!» کتابی تصویری دربارهی بازی و مراقبت به نویسندگی و تصویرگری اینگرید و دیتر شوبرت است؛ کتابی برای کودکان و بزرگسالان. تصویرهای چشمنواز، پویا و رنگارنگ کتاب مایهی حظ بصری کودکان است و متن کوتاه و سادهی آن، که بیشتر گفتگوهای دو شخصیت کودک کتاب است، با گنجینهی واژگان کودکان هماهنگ است و با حوصلهشان همساز.
۲۰ دسامبر ۲۰۱۳ در شصتوهشتمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد، ۳ مارس برابر با ۱۳ اسفند به عنوان «روز جهانی حیاتوحش» اعلام شد. این روز به عنوان روزی که کنوانسیون بینالمللی تجارت گونههای جانوری و گیاهی وحشی در خطر انقراض (CITES) در سال ۱۹۷۳ امضا شد نیز اهمیت دارد. هدف از روز جهانی حیاتوحش علاوه بر آشنایی با جانوران و حفظ محیطزیست آنها، افزایش آگاهی نسبت به گونههای در معرض خطر انقراض است.
روز «یک افسانه بگو» هر سال در ۲۶ فوریه برابر با ۷ اسفند جشن گرفته میشود. این روز یک موقعیت جالب است که کودک درون خود را بیرون بیاوریم و در حالی که از هیولاها و بدیهای جهان فرار میکنیم، روزی شاد داشته باشیم!
کتاب «وقتی مامانبزرگ کوچک میشود» داستانی دربارهی مرگ است و جوابی بامزه به پرسش همیشگی بسیاری از کودکان – و حتی بزرگسالان!- میدهد: آدمها بعد از مرگ کجا میروند؟
«با تو» اثر میلیا پراخمان، نویسنده و تصویرگر هلندی، کتاب تصویری شاعرانهای است در ستایش دوستی، لذتِ رؤیا و جستجوگری. کتابی دربارهی فصلها، گذر زمان، رفتن و بازگشتن، و دگرگونی و نوشوندگی مداوم طبیعت و زندگی. زندگیای که تمام زیباییاش به با هم بودن و داشتن رؤیاهای مشترک است.
«پرندهنگری» فعالیتی است که افراد گوناگون در گروههای سنی مختلف را جذب و شیفتهی خود میکند. تماشای پرندگان یا پرندهنگری یعنی دیدن و چشم داشتن تفریحی به پرندگانِ زنده در زیستگاه طبیعیشان. سر به هوا بودن و جستوجوی پرندگان انگیزهای است برای بهتر دیدن دنیای اطراف، دوستی عمیقتر با طبیعت و محیط زیست، مطالعهی بیشتر، گذراندن اوقات فراغت با فعالیتی باکیفیت، تقویت اعتمادبهنفس و استقلال فردی، تمرین کار گروهی و انجام فعالیتی لذتبخش و انرژیبخش.
پیش از شروع مقاله، سه قسمت پیشین را در سایت کتابک بخوانید:
زندگی، زمانه و داستانهای هوشنگ مرادیکرمانی بخش دوم: غریبهترین آشناها
زندگی، زمانه و داستانهای هوشنگ مرادی کرمانی بخش سوم: آنان که گول نخوردهاند به خطا میروند