۱ جولای برابر با ۱۰ تیر «روز جهانی جوک» است. این مناسبت روزی است برای لبخند زدن، خندیدن و تفریح کردن. خنده بهترین دارو است و فواید زیادی برای سلامتی دارد. خنده میتواند به محافظت از شما در برابر تأثیرات مخرب استرس، کاهش درد، تقویت خلق و خو و تقویت سیستم ایمنی کمک کند. هیچ چیز به اندازه خنده برای بازگرداندن تعادل به بدن و ذهن به این شکل قابل اعتماد و سریع نیست. شوخ طبعی شما را هوشیارو متمرکز نگاه میدارد. همچنین به شما کمک میکند زودتر ببخشید و خشم را نیز از بین ببرید. روز جهانی جوک را میتوان فرصتی عالی برای شناخت اهمیت شوخطبعی و خنده در زندگی و مبارزه با عوامل استرسزای روزانه به منظور سلامت جسمی و روانی دانست.
سایت کتابک
در این برگه، آخرین نوشتههای منتشرشده در پایگاه «کتابک؛ پنجرهای به جهان خواندن» به ترتیب تاریخ انتشار در دسترس شما قرار گرفتهاند. این نوشتهها شامل تازهترین مطالب در حوزهی ادبیات کودک، معرفی کتابهای جدید، مقالههای تخصصی دربارهی ترویج خواندن، تجربههای موفق کتابخوانی، گفتوگو با نویسندگان و کتابداران، گزارشهای رویدادها، و ایدههایی نو برای خانوادهها و مربیان است.
شما میتوانید از این بخش بهعنوان درگاه ورود به تازهترین محتوای کتابک بهره ببرید، با آخرین تحولات در دنیای ترویج خواندن آشنا شوید و در جریان برنامهها و پیشنهادهای نو در این زمینه قرار بگیرید. همچنین با جستوجو یا فیلتر کردن مطالب بر اساس موضوع، گروه سنی، یا نوع محتوا، دقیقاً به آنچه نیاز دارید دست پیدا کنید.
برگزاری جشنهای ایرانی از راهکارهایی است که میتوان به کمک آن، کودکان را با آداب و رسوم و میراث فرهنگی مردم ایران آشنا کرد. در آستانه تیرماه به تقویم ایرانی که نگاهی بیاندازیم، یکی از جذابترین جشنهای ایرانی خودنمایی میکند؛ جشن تیرگان. ایرانیان باستان هر ساله در روز ۱۳ تیرماه جشن تیرگان را به گرامیداشت تیشتر یا همان فرشته باران آور، برگزار میکردند. در برخی از متون آمده است که روز جشن تیرگان همان روزی است که آرش کمانگیر از فراز البرز تیر خود را رها کرده است. طبق روایات ابوریحان بیرونی، این روز بهانهای برای گرامیداشت و تجلیل از مقام نویسندگان است.
رولد دال (۱۳ سپتامبر ۱۹۱۶ – ۲۳ نوامبر ۱۹۹۰) نویسنده محبوب بریتانیایی ادبیات کودکان و داستانهای کوتاه، شاعر، و خلبان جنگنده دوران جنگ بود. کتابهای او بیش از 300 میلیون نسخه در سراسر جهان به فروش رفته است. دال را «یکی از بزرگترین داستاننویسان قرن بیستم برای کودکان» نامیدهاند.
رمان «گربهای که کتابها را نجات داد» اثر سوسوکه ناتسوکاوا داستاننویس و پزشک ژاپنی است. این رمان، داستان رینتارو ناتسوکی پسر نوجوانی است که با پدربزرگش در شهری کوچک زندگی میکند. پسری معمولی که در هیچچیزی عالی نیست و ویژگی خاصی ندارد. پدربزرگ او مردی کمحرف، کتابخوان و صاحب یک کتابفروشی دستدوم است. پدربزرگ رینتارو باور دارد که کتابها قدرتی شگفتانگیز برای آموزش همدلی به انسانها دارند. در یک روز سرد زمستانی پدربزرگ از دنیا میرود. پس از مرگ او، رینتارو صاحب فروشگاه میشود، اما باید کتابها را بفروشد و به خانهی یکی از عمههایش برود که سرپرستی رینتارو را پذیرفته است؛ زنی که رینتارو هیچوقت قبلاً او را ندیده است. رینتارو دبیرستانش را ترک میکند و کتابها را به حراج میگذارد تا زودتر همهی آنها را بفروشد.
به منظور معرفی یک الگوی واحد به عنوان حداقل استانداردهای آموزشی دریانوردان، کنوانسیون بین المللی استانداردهای آموزش، صدور گواهینامه و نگهبانی دریانوردان (STCW) در سال ۱۹۷۸ میلادی به تصویب رسید. ایران در تاریخ ۱۳۷۵/۵/۷ به این کنوانسیون ملحق شد. از اهداف مهم این کنوانسیون آموزش دریانوردان و پیشگیری از بروز حوادث دریایی به دلیل خطای انسانی میباشد.
در کنفرانس بازنگری کنوانسیون استانداردها، آموزش و گواهینامههای دریانوردی (STCW) که در روز ۲۵ ژوئن ۲۰۱۰ برگزار گردید، کنوانسیون (STCW) بازبینی شد. از مصوبات کنفرانس مانیل بزرگداشت و قدردانی از زحمات دریانوردان در ۲۵ ژوئن هر سال است. بر همین اساس از سوی سازمان بنادر و دریانوردی جمهوری اسلامی ایران روز چهارم تیرماه «روز دریانورد» تعیین و در تقویم دریایی کشور درج گردید. هدف از گرامیداشت این روز توجه بیشتر به معیشت و اقتصاد این قشر زحمتکش است.
فهرست مقاله
1- بهره بردن از تجربیات تمام عمر افراد در مدت زمانی کوتاه
2- درک بهتر آثار و اندیشههای مشاهیر
4- آموختن از افرادی که موانع و مرارتهای زندگی را به فرصت تبدیل کردند
5- مطالعهی دقیقتر دورههای تاریخی با استفاده از زندگینامهها
6- آشنایی با درونمایههای فرهنگهای گوناگون و تحولاتشان در طول زمان
اریک کارل (2021ـ 1929) طراح، نویسنده و تصویرگر امریکایی است که دهها عنوان کتاب برای کودکان تصویرگری کرده است. او در شانزده سالگی به مدرسهی هنر رفت و به یادگیری رشته طراحی گرافیک پرداخت. کارل با پایان یافتن تحصیل در «آکادمی هنرهای کاربردی اشتوتگارت» در سال ۱۹۵۲، راهی امریکا شد و به تبلیغات و طراحی گرافیک مشغول شد. هنگامی که «بیل مارتین» نویسنده معروف، کارهای کارل را مشاهده کرد از او برای کار روی کتاب «خرس قهوهای، خرس قهوهای، تو چه میبینی» دعوت کرد. در واقع کارل اولین کتاب خود را در ۳۹ سالگی به چاپ رساند.
کتاب «کرم گرسنه گرسنه» اریک کارل از کتابهای نمادین ادبیات کودک جهان است که با زبان طنز و تصاویر جذاب شمارش اعداد، روزهای هفته، فرآیند دگردیسی و اهمیت تغذیه خوب را آموزش میدهد. او درباره این کتاب چنین گفته است: کتابی است که میتوان با آن بازی کرد و اسباببازی است که میتوان آن را خواند.
اریک کارل در سال ۲۰۰۲ موزه کتابهای تصویری اریک کارل را به دلیل عشق به هنر و خواندن از طریق کتابهای تصویری بنا کرد. او در سال ۲۰۰۳ «جایزه لورا اینگالز وایلدر» انجمن کتابخانه امریکا را به دلیل آثار ماندگارش در ادبیات کودکان دریافت کرد. همچنین کارل در سال ۲۰۱۰ نامزد دریافت «جایزه هانس کریستین اندرسن» شد.
روز جهانی پری قصهها هر سال در ۲۴ ژوئن برابر با ۳ تیرماه جشن گرفته میشود. ایده پشت این روز جشن موجودات افسانهای مانند پریان و استفاده از داستانهای آنها برای آموزش درسهای ارزشمند به کودکان است. مفهوم داشتن یک مدینه فاضله که در آن پریان و موجودات افسانه ای وجود دارند و هر اتفاقی ممکن است رخ دهد، کودکان را به سمت چیزهایی سوق میدهد که توسط سیستمهای فعلی غیرممکن تلقی میشوند، با اطمینان از اینکه میتوانند آن را انجام دهند. بنابراین برای نشان دادن این باور که پریها وجود دارند، روز جهانی پری را جشن میگیرند.
پریها موجودات افسانهای هستند که گفته میشود دارای قدرت جادویی هستند. پریها که عموماً ماده هستند، بخش مهمی از دوره رنسانس در اروپا بودهاند. داستانهای متفاوت از نقاط مختلف جهان برای توصیف پریان وجود دارد. برای ما پریها موجوداتی جادویی هستند که به خاطر طبیعت بازیگوش و شیطنت خود شناخته میشوند!
فرزانه طاهری، کارشناس ارشد کتابداری، مدیر کتابخانهی موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان و مدیر موزهی کودکی ایرانک:
در دنیایی که بهتنهایی سفر کردن، همچنان برای بسیاری از دختران ناممکن است و بسیاری از زنان بدون همسرانشان به حساب نمیآیند، «سفر به سرزمینهای غریب» از دختری ماجراجو و خودمختار میگوید.
کتاب با معرفی روستایی دورافتاده آغاز میشود. روستایی که به سبب کمترین مراوده با شهر، مردماناش حرف ریشسفیدها را چشمبسته میپذیرند و زنها به نادیده گرفته شدن خود اعتراضی ندارند. روستا گرفتار نفرینی شده است که آن را به حساب فرار یکی از اهالی میگذارند: سالهاست هیچ نوزاد دختری متولد نمیشود!
۲۲ ژوئن برابر با ۱ تیر «روز جهانی شتر» است. سازگاری، مطیع بودن و پایداری در شرایط چالش برانگیز شتر را به کانونی برای اهلی کردن تبدیل کرده است. اهمیت شتر تأمین مواد غذایی در شرایطی است که دیگر دامها برای حفظ خود مشکل دارند. اهمیت این گیاهخواران گرانبها هنوز به خوبی شناخته نشده است. روز جهانی شتر برای برجسته کردن ارزش و پتانسیل واقعی شتر و متقاعد کردن سیاستگذاران برای دادن جایگاه مناسب به شتر در سیاستهای تحقیق و توسعه بسیار مهم است. برای برجسته کردن اهمیت شتر واقعاً به یک روز نیاز داریم تا بتوانیم برای شناخت این جانور تلاش کنیم.
نیمکره شمالی سیاره زمین زیستگاه شتر Dromedary و Bactrian است. در این نیم کره یکم تیر گرمترین و طولانی ترین روز سال است، از این جهت ۲۲ ژوئن برابر با ۱ تیر روز جهانی شتر نام گرفت چراکه شتر موجودی است که در آب و هوای بسیار گرم و خشک توانایی بقا و زیست دارد.
«روز جهانی زرافه» هر سال در 21 ژوئن جشن گرفته میشود. این روز توسط بنیاد حفاظت از زرافه به عنوان راهی برای بزرگداشت بلندترین حیوان جهان ایجاد شد. روز جهانی زرافه در انقلاب تابستانی در نیمکره شمالی و انقلاب زمستانی در نیمکره جنوبی برگزار میشود. هدف از بزرگداشت این روز جمعآوری کمکهای مالی برای حفظ جمعیت زرافههای وحشی در سراسر جهان و افزایش آگاهی در مورد چالشهایی است که این حیوانات با آن روبرو هستند.
کتاب «ماهیها هم میخوابند؟» زندگی با فردی بیمار، مرگ او و فضای حاکم بر بازماندهها پس از مرگ را به تصویر کشیده است.
چه کلمات عجیبی: گورستان! سنگ قبر!
این واژهها به گوش یِتِه، دخترک دهسالهای که تازه برادر کوچکاش را از دست داده است، غریب میآید؛ اِمیل ششساله که بیشترِ زندگی کوتاهاش را در بیمارستانها سپری کرده، مرده است.
اکثر ما درک ذاتی از موسیقی داریم. حتی اگر نتوانیم یک ساز بنوازیم یا بخوانیم، میتوانیم با ریتمها و ملودیها ارتباط برقرار کنیم. حتی گیاهان هم موسیقی را درک میکنند!
«روز جهانی موسیقی» هر سال در 21 ژوئن جشن گرفته میشود. هدف از ثبت این روز فراگیرتر کردن موسیقی و تشویق افراد با سطوح مختلف به تعامل بیشتر با انواع آهنگها است. روز جهانی موسیقی همچنین فرصتی برای نوازندگان است تا ارتباط خود را با مخاطبانشان تقویت کنند.
بازیهای نقشآفرینی به بازیکنان فرصت میدهد زندگی در جهانی دیگر را تجربه کنند. در هنگام بازیهای نقشآفرینی است که میتوانید به جنگ اژدها بروید و در نهایت با اندکی زیرکی و البته، به کمک گلولههای آتشین خود، آنها را شکست دهید. در بازیهای نقشآفرینی است که به اعماق دخمهها یا اقیانوسها میروید، از پلهای میانجهانی میگذرید و تصمیم میگیرید غول گندهبک جلوی رویتان را مجبور به پذیرفتن دروغی کنید که برای نجات خود بافتهاید.
«جینی، قورباغهی خوبی باش!» کتابی است دربارهی الگوی ارتباط بدون خشونت. جینی قورباغهی کوچکی است که برای اولین روز مدرسهاش خوشحال و هیجانزده است. اما همین یک جملهی مادرش: «جینی، قورباغهی خوبی باش!»، او را نگران و سردرگم میکند. او چطور باید قورباغهی خوبی باشد؟ موش کور فکر میکند منظور مادرش این بوده که در جنگل گم نشود، اما نظر جغد این است که مادر دلش میخواسته جینی به معلم و همکلاسیهایش سلام کند. شاید هم منظورش این بوده که جینی لباسهایش را کثیف نکند! اما در نهایت معلم جینی به او و سایر همکلاسیهایش کمک میکند تا با خوب گوش کردن، تلاش برای درک احساسات طرف مقابل و سپس گفتوگو و بیان درست احساس، نیاز و تقاضایشان منظور یکدیگر را بفهمند.
کشور ما ایران سرشار از صنایع بزرگ و کوچک و معادن ارزشمند است؛ از معادن فیروزه و سنگهای قیمتی گرفته تا ذغالسنگ که سوختی ارزشمند محسوب میشود. میتوان گفت که بخش صنعت و معدن مهمترین موتور محرکهی اقتصاد ایران و عامل مولد اشتغال پایدار در افزایش تولید ناخالص ملی و درآمد سرانه به شمار میآید. به دلیل اهمیت این مقوله، طبق مصوبهی شورای عالی انقلاب فرهنگی، دهم تیرماه «روز صنعت و معدن» نامیده شد. این نامگذاری نشان از نگاهی عمیقتر و متفاوت به این بخش در آینده دارد. امید که کودکان و جوانان ایرانزمین خود را پاسدار داشتههای ارزشمند این آب و خاک بدانند.
آنتوان دو سنت اگزوپری، خلبان و نویسندهی شاهکار ادبی «شازده كوچولو» است. سنت اگزوپری در ۲۹ ژوئن سال ۱۹۰۰ در لیون فرانسه به دنیا آمد. او نوشتن «شازده كوچولو» را از سال ۱۹۴۱ آغاز و با آبرنگ و مداد آن را تصویرگری كرد. «شازده كوچولو» كتابی فلسفی به شمار میآید که مخاطب آن هم كودكان و هم بزرگسالان است. آنتوان دو سنت اگزوپری در ۲۱ ژوئیه ۱۹۴۴ برای پرواز اکتشافی بر فراز دریای مدیترانه به پرواز درآمد و پس از آن برای همیشه ناپدید شد.
صمد بهرنگی، نویسنده، آموزگار و گردآورنده ادبیات عامیانه مردم آذربایجان است.
15 ژوئن «روز جهانی باد» است. این روز یک رویداد بینالمللی برای افزایش آگاهی در مورد اهمیت انرژی باد و قدرتی است که برای بهبود سیستمهای انرژی دارد. سرمایهگذاری در انرژی بادی به معنای صرف هزینه کمتر برای واردات سوختهای فسیلی است که منجر به هوای پاکتر میشود. در این روز، نه تنها در مورد اینکه چگونه نیروی باد منجر به یک سیاره سبزتر میشود، بلکه در مورد ایجاد فرصتهای شغلی نیز میآموزیم.
«مِه» داستان سقوط انسان است، داستان سنگ شدن واژهها در ذهن و بیچهره شدن هنرمند است. در روزهای پایانی حکومت شوروری سابق، دولت جشنی را برای هنرمندان برپا میکند. دو هنرمند، که داستان اشارهای نمیکند چه هنری دارند، از معدود کسانی هستند که تصمیم میگیرند به این جشن بروند. صبح همان روز جشن، حکومت دو جوان را تیرباران میکند و خبرش در شهر میپیچد. هوا مه گرفته و سنگین و خاکستری است و دو هنرمند که خودشان را آراستهاند از خیابانهای غمزدهی شهر، راهی جشن میشوند. در گوشهای از شهر، رنگ و موسیقی و رقص جریان دارد و در گوشهای دیگر گریه و خشم و سیاهی و اندوه.
14 ژوئن «روز جهانی حمام» است. حمام کردن یکی از تجربههای آرامشبخش تقریباً در دسترس است. روز جهانی حمام تنها روزی از سال نیست که باید حمام را انتخاب کنیم! بیایید با آن روبرو شویم. اگر اینطور باشد استفاده از وسایل حملونقل عمومی در روزهای تابستان بسیار آزاردهنده میشود!
افسانهها حاکی از آن است که در 14 ژوئن، ریاضیدان، دانشمند و محقق یونانی، ارشمیدس، هنگام حمام کردن متوجه شد که میتوان حجم یک جسم را با غوطهور شدن در آب به دقت اندازهگیری کرد.
توران میرهادی، استاد برجسته ادبیات کودکان ایران در سال ۱۳۰۶در تهران متولد شد. وی در سال ۱۳۳۴ شمسی به نام برادر از دست رفتهاش، کودکستان فرهاد و بعدها، دبستان و راهنمایی فرهاد را به روشهای مبتنی بر ارزشهای انسانی، با استفاده از آخرین دستاوردهای آموزشی جهان در زمان خود، در فضایی برخاسته از همدلی و دور از رقابت و متکی بر تجربهی خود دانش آموزان تأسیس کرد.