«گنجشک که بال و پر داشت» متلی شعرگونه درباره سختیهای یک گنجشک مادر برای پیداکردن دانه است. خطرهایی در راه اوست و گنجشک مادر تلاش میکند تا مسائل را به بهترین شیوه حل کند.
سایت کتابک
در این برگه، آخرین نوشتههای منتشرشده در پایگاه «کتابک؛ پنجرهای به جهان خواندن» به ترتیب تاریخ انتشار در دسترس شما قرار گرفتهاند. این نوشتهها شامل تازهترین مطالب در حوزهی ادبیات کودک، معرفی کتابهای جدید، مقالههای تخصصی دربارهی ترویج خواندن، تجربههای موفق کتابخوانی، گفتوگو با نویسندگان و کتابداران، گزارشهای رویدادها، و ایدههایی نو برای خانوادهها و مربیان است.
شما میتوانید از این بخش بهعنوان درگاه ورود به تازهترین محتوای کتابک بهره ببرید، با آخرین تحولات در دنیای ترویج خواندن آشنا شوید و در جریان برنامهها و پیشنهادهای نو در این زمینه قرار بگیرید. همچنین با جستوجو یا فیلتر کردن مطالب بر اساس موضوع، گروه سنی، یا نوع محتوا، دقیقاً به آنچه نیاز دارید دست پیدا کنید.
24 مهرماه برابر با ۱۵ اکتبر «روز بینالمللی عصای سفید» است. روز بینالمللی عصای سفید، روز گرامیداشت حرکت نابینایان از وابستگی به مشارکت و حضور فعال در جامعه است. عصای سفید نماد آزادی، استقلال و اعتمادبهنفس است.
نابینایان با کمک عصای سفید میتوانند به تنهایی رفتوآمد کرده و کارهای روزانهی خودشان را انجام دهند. عصای سفید همچنین نماد «نابینایی و استقلال» است؛ فرد نابینایی که با عصای سفیدش راه میرود، نشان میدهد که نابینایی موجب وابستگی او به دیگران نمیشود. کتابک روز بینالمللی عصای سفید، روز استقلال نابینایان را به کودکان نابینا تبریک میگوید.
پیتر، پت و پنی، روی صخرههای شمال غربی اسکاتلند زندگی میکردن. تمام روز، اونها مدام از صخرهها به دریا و از دریا به روی صخرهها پرواز میکردن.
یک روز،پنی خمیازهای کشید و پرهاش رو تکون داد: «از این همه پرواز تکراری دیگه خسته شدهام. از این به بعد ازتون میخوام که هر کدومتون برام یک ماهی بیارین. من خواهر بزرگتون هستم و این کار شما رو فراموش نمیکنم.»
پیتر و پت از این فکر خوششون نیومد. آخه چرا باید همچو کاری بکنن؟ به همین خاطر، توجهی به حرف پنی نکردن. صبح که اولین روشنایی خورشید هوا رو روشن کرد، اونها به داخل دریا پرواز کردن.
داستانهای علمی تخیلی (که معمولاً بهصورت کوتاه علمی تخیلی یا سای فای گفته میشود) گونهای از نوشتار است. داستانهای علمی تخیلی، رمان، فیلم، نمایش تلویزیونی، کتابهای طنز و سایر شکلهای ادبیات میتوانند باشند.
با «ایزابل آرسنول»، برندهی جایزه تصویرگری و نویسندگی کتابهای تصویری کودکان گفتوگو کردیم. او در میان افتخارات گوناگون خود، سهبار در فهرست دریافت جایزه «10 کتاب برتر تصویری سال نیویورک تایمز»[2] قرار گرفته است. او همچنین سهبار برندهی «جایزه ادبی گاورنور جنرال (فرماندار کل)»[3] کانادا است. وی در مونترال کانادا زندگی و کار میکند.
۱۱ اکتبر برابر با ۱۹ مهرماه روز جهانی دختربچهها نامگذاری شده است. از اهداف برگزاری این روز نشان دادن نیازهای دختران، توانمندسازی و تحقق حقوق دختران در جامعه است. دختران بسیاری در دنیا وجود دارند که دارای تواناییهای منحصر به فرد بوده ولی متاسفانه از دسترسی به آموزش و یا حق تحصیل بازماندهاند. سرمایهگذاری در جهت پیشرفت دختران، اثری نیرومند در ساخته شدن جهانی بهتر در سالهای آتی دارد.
کتابک برای روز جهانی دختربچهها کتابهای زیر را به شما معرفی میکند:
وقتی که خورشید غروب کرد، دیزی داشت روی شاخهاش به عقب و جلو تاب میخورد. وقتی که خورشید ناپدید شد، آسمون پر شده بود از رنگهای قرمز، زرد، نارنجی، و صورتی. دیزی معمولاً روزها میخوابید و شب که میشد برای بازی و غذاخوردن، بیرون میرفت. خواست دمش رو که به شاخه قلاب کرده بود باز کنه، اما نشد! دمش انگار به شاخه گره خورده بود! هر چقدر تلاش میکرد، فایدهای نداشت و نمیتونست دمش رو باز کنه. شروع کرد به تابخوردن به عقب و جلو، تابهای بلند، با ارتفاع زیاد، تا مگر کمکی به بازشدن دمش بکنه. اما گره دمش باز نشد که نشد.
چند سالی است که روز 16 مهرماه «روز ملی کودک و محیط زیست» نامگذاری شده است. زمین ما امروز نیاز به کمک دارد و ایجاد فضایی برای شناخت و درک حساسیت خطراتی که محیط زیست را تهدید میکند، برای کودکان و نوجوانان بسیار ضروری است. آنها میتوانند بهترین سفیران برای هشیارسازی خانوادهها در قبال محیط زیست باشند.
کتابک برای روز کودک و محیط زیست کتابهای زیر را به شما معرفی میکند:
به مناسبت روز و هفته ملی کودک در ایران
روز و هفته ملی کودک در ایران سال 1399 فرارسیدهاست، در حالت و وضعیتی غیرمعمول. این تجربه را بهنوعی شاید صد سال پیش کودکان ایرانی به شکلی حادتر از سر گذراندند یا با سر به زمین افتادند. بسیاری از بزرگسالان ایرانی هنوز نمیدانند در فاصله سالهای 1296 تا 1299 شمسی کودکان ایرانی و بسیاری از نقاط آسیا و اروپا و جاهای دیگر، درگیر یک وضعیت پاندمیک یا همهگیری آنفلوانزای اسپانیایی و البته قحطی ناشی از جنگ جهانی اول بودند. البته وضعیت آن زمان از جنبه قحطی و جنگ با امروز برابر نیست. اما وحشت از یک بیماری و همهگیر بودن آن بیش از همه به کودکان آسیب رسانده است.
«روز ملی کودک» که باید یکی از ساده ترین و گویاترین روزها برای همبستگی جهانی کودکان و درک آنها از خویشتن باشد، از بد حادثه به یکی از پیچیدهترین و مبهمترین روزهای جهانی تبدیل شده است. این روز که در هرجا و هر بخشی از جهان به گونهای اختصاصی و در روزی گاه ملی جشن گرفته میشود، مفهوم جهانی بودن این روز را به پرسش میگیرد و آن را با ابهام زیادی روبه رو میکند.
جرج پرسید: «مامان! امروز شناکردن بهم یاد میدی؟ من که حالا دیگه بزرگ شدهام.»
مادرش لبخند زد: «پسرم تو هنوز یک لاکپشت کوچولویی. هنوز خیلی چیزها هست که باید یاد بگیری. … اما فکر میکنم اشکالی نداشته باشه که بری توی آبگیر و یک شنای کوچولو بکنی.»
جرج گفت: «خیلی ممنون مامان!» و به دنبال مادر، به طرف آب رفت.
«خیلیخوب جرج، بپر توی آب.»
جرج ابروهاش رو در هم کشید: «بپرم توی آب؟ اگه بپرم توی آب که غرق میشم.» راستش، جرج کمی ترسیده بود.
«غرق نمیشی. لاکی که داری نمیگذاره غرق بشی.»
جرج آروم پاش رو توی آب زد: «سرده مامان!»
«یکدفعه بپر توی آب!»
«گنجشک که بال و پر داشت» متلی درباره سختیهای یک گنجشک مادر برای پیداکردن دانه است. خطرهایی در راه گنجشک مادر است و تلاش میکند تا مسائل را به بهترین شیوه حل کند.
کتاب تصویری «خرگوش کوچولوی ترسو»، از مجموعهی «احساسات خرگوشی من»، با زبانی ساده، کودکان را با احساس ترس و پدیدههایی که ممکن است از آنها بترسند، آشنا میکند و در آخر راههایی برای پذیرفتن این احساس و کنترل آن پیشنهاد میدهد. «تریس مورونی» نویسنده و تصویرگر مجموعهی 4جلدی «احساسات خرگوشی من» است. این مجموعه شامل «خرگوش کوچولوی ترسو»، «خرگوش کوچولوی خوشحال»، «خرگوش کوچولوی عصبانی» و «خرگوش کوچولوی غمگین» است.
کتابهای این مجموعه به کودکان کمک میکند تا احساساتشان را درک کنند و بپذیرند که هرکس در هر زمانی ممکن است درگیر چنین احساساتی شود؛ همچنین به آنها پیشنهاداتی میدهد تا بتوانند احساسات خود را به شکلی که مناسب و مورد قبول خودشان و دیگران است به اشتراک بگذارند. این کتابها به کودکان و حتی والدین آنها میگوید احساس ترس، ناراحتی و عصبانیت، احساساتی عادی هستند، این اتفاق برای همهی ما میافتد و هیچ احساسی تا ابد به همان شکل باقی نمیماند.
توان درک و کنترل احساسات قوی، در هر سن و سالی که باشیم، کاری دشوار است، اما برای کودکان در سنین پایین میتواند امری پیچیدهتر و دشوارتر باشد. کودکان ممکن است حتی کلمات مناسب برای توضیح احساساتشان را بلد نباشند.
با بلندخوانی دو کتاب شناخته شدهی «نقطه» و «نقاشیهای مچاله» و انجامدادن فعالیتهای سرگرمکننده در پیوند با آنها، دانشآموزانتان را تشویق کنید انگیزه بخشیدن به دیگران را تمرین کرده و خلاقیتشان را شکوفا کنند.
«خانهای در شب» فقط ماجرای یک خانه نیست، ماجرای همهی خانههایی است که میتوانند شبهایی پر از نور و روشنی داشته باشند. داستان «خانهای در شب» نوشتهی «سوزان مَری اِسوانسون»، با تصویرگری جذاب «بِت کرامز»، در عین تیرگی تصاویر، نور امیدی در دل کودک میکارد.
نویسنده با پردازش ایدهای بکر به بهترین شکل و در قالب کوتاهترین کلمات، تاریکی و روشنایی و بیم و امید را در هم آمیخته است. تصویرگری بیبدیل اثر نیز با بهکارگیری رنگ مشکی و سفید به عنوان پایهی تصاویر و استفاده از رنگهای گرمی مثل قرمز، زرد و نارنجی در نقاط عطف به تأثیرگذاری هرچه بیشتر مفهوم افزوده است.
«خانهای در شب» فقط ماجرای یک خانه نیست، ماجرای همهی خانههایی است که میتوانند شبهایی پر از نور و روشنی داشته باشند. داستان «خانهای در شب» نوشتهی «سوزان مَری اِسوانسون»، با تصویرگری جذاب «بِت کرامز»، در عین تیرگی تصاویر، نور امیدی در دل کودک میکارد.
کتاب «برای بوآ چی آوردی؟» داستان بامزه و شیرین یک بچه بوآست که که با هدایایی که دوستانش برای تولدش میآورند میفهمد دوستانش چندان به ویژگیهای او توجه نمیکنند.
کتاب «برای بوآ چی آوردی؟» داستان بامزه و شیرین یک بچه بوآست که که با هدایایی که دوستانش برای تولدش میآورند میفهمد دوستانش چندان به ویژگیهای او توجه نمیکنند.
روز نهم مهرماه ۹۹ کتابخانهی با من بخوان «مهتاب»، به یاد مهتاب قوامی و همزمان با زادروز او، با کوشش و پشتیبانی خانوادهاش در روستای چایخانسر از توابع رودسر، در فضایی شاد و رنگین و با استقبال کودکان محلی و خانوادهای آنان گشایش یافت.
بازیگوشترین گربه در اون دور و بر، ببری بود. ببری پروانهها رو دنبال میکرد و ساعتها مینشست و به صدای قناریهایی که توی قفس پرندههای خانم تابلر میخوندن، گوش میداد. ببری دنبال موشها نمیکرد؛ در عوض به اونها خردهپنیر میداد.
یک روز، ببری دور و بر سطلهای زباله میدوید و دنبال کلهٔ ماهی یا تهموندهٔ غذای دورریخته میگشت. از اونچه دنبالش میگشت، چیزی پیدا نکرد: اما یک استخون بزرگ پیدا کرد که تکههای گوشت به سرتاسرش چسبیده بود. با این که گرسنه بود، چون میدونست که گارت، سگ خالدار، استخون خیلی دوست داره، اون رو برداشت و روی علفها با خودش کشید.
نوزدهمین و بیستمین شمارهی دو فصلنامه علمی پژوهشی «مطالعات ادبیات کودک»، در تابستان سال 1399 منتشر شده و در دسترس علاقهمندان موضوعهای نظری و پژوهشی در گسترهی ادبیات و هنر کودک و نوجوان گذارده شده است.
دو شمارهی 19 (بهار و تابستان) و 20 (پاییز و زمستان) 1398 در دهمین سال انتشار این دوفصلنامهی علمی پژوهشی منتشر شده است.
سالهاست که به پیشنهاد سازمان جهانی یونسکو روز ۵ اکتبر (معادل با ۱۳ مهرماه) به عنوان روز جهانی معلم نامگذاری شده است. با وجود این، کشورهای گوناگون بنا به دلایل ملی و میهنی خود، هریک روزی خاص را در تقویمشان برای بزرگداشت این مقام در نظر گرفتهاند. در ادامه، تقویم کشورهای گوناگون را ورق میزنیم تا با دلیل این نامگذاریها بیشتر آشنا شویم: