سایت کتابک

«لطفاً چراغ را روشن بگذار» یک داستان تخیلی با چاشنی طنز درباره ترس از تاریکی و هیولاهاست. شاهزاده کوچولو می‌خواهد چراغ روشن باشد تا بچه هیولا به اتاقش نیاید. از طرفی بچه هیولا هم می‌خواهد چراغ روشن باشد تا دختر کوچولو به اتاقش نیاید.

«لطفا چراغ را روشن بگذار» یک داستان تخیلی با چاشنی طنز درباره ترس از تاریکی و هیولاست. شاهزاده کوچولو می‌خواهد چراغ روشن باشد تا بچه هیولا به اتاقش نیاید. از طرفی بچه هیولا هم ‌می‌خواهد چراغ روشن باشد تا دختر کوچولو به اتاقش نیاید.

«خرگوشان چشمه ماه» کار مشترک دیگری از محمدهادی محمدی به عنوان نویسنده، بازآفرین و امیر شعبانی‌پور تصویرگر است که از سوی کتاب تاک منتشر شده است. این کتاب در بخش تصویرگری موفق به دریافت برنده جایزه در فستیوال بین المللی تصویرگری و طراحی کتاب مسکو شده است.

به این بهانه گفت و گویی با آقای امیر شعبانی‌پورانجام داده‌ایم که در ادامه می‌خوانیم.

آخرین کار شما به نام خرگوشان چشمه ماه در فستیوال بین المللی تصویرگری و طراحی کتاب مسکو برنده جایزه شده است. می‌توانید ابتدا درباره این فستیوال و اهمیت آن کمی صحبت کنید؟

بله افتخار این را داشتم که کتاب خرگوشان چشمه ماه در این دوره جایزه اصلی را دریافت کند. فستیوال  "Image of the book"  مسکو 2020 بصورت سالانه برگزار می‌شود که این دوره چهارمین دوره آن بوده است. در 11 بخش برگزار می‌شود که یکی از آن دسته‌ها با نام Grand prix است که یک جایزه ویژه است و ظاهرا امسال این جایزه به کسی تعلق نگرفته است. در هر بخش دو جایزه وجود دارد که بخش جایزه اصلی با نام Laureates  است و بخش بعدی آن Diploma  نام دارد.

روز هشتم: خودآگاهی و‌ هویّت

پیش از مطالعه این مطلب  مقدمه و بخش نخست و روز دوم و روز سوم و روز چهارم و روز پنجم و روز ششم و روز هفتم را بخوانید.

«کتاب ماتیلدا» داستان دختری کنجکاو، باهوش و کتابخوان است. اما این ویژگی‌های ماتیلدا مورد پسند پدر و مادرش نیست. آن‌ها نه تنها به او نمی‌بالند، بلکه او را ابله هم می‌دانند. ماتیلدا با بالا رفتن سن و ورود به مدرسه، توانایی عجیبی در خودش کشف می‌کند؛ توانایی حرکت دادن اشیا از دور. او از این توانایی برای کمک به کسانی که دوست‌شان دارد استفاده می‌کند.

چوپان برای اَسیب ندیدن بزغاله،‌ آن را روی بام کاهگلی سرپناهِ گوسفندان گذاشته‌ بود. بزغاله در لبه‌ی پشت‌بام در حال چرا بود که گرگ را دید. بزغاله بدون ترس، و برای خوش‌حالی خودش، گرگ را صدا زد و شروع به مسخره کردن گرگ کرد، زیرا می‌دانست که پنجه‌ها و دندان‌های گرگ به او نمی‌رسد.

«افسانه‌های پریان»[1] یکی از گونه‌های ادبیات داستانی است و خاستگاه آن قصه است. «قصه معادل فارسی واژه‌ی Tale بوده و دربرگیرنده‌ی دو نوعِ داستان (Story) و افسانه (Folktale) است. داستان نوعی قصه است که نویسنده‌ی مشخصی دارد و شامل انواع داستان بلند، کوتاه، رمان و گونه‌های دیگر است؛ ولی افسانه گونه‌ای دیگر است که نویسنده‌ی مشخصی ندارد و خود شامل گونه‌های پریان، واقع‌گرا، حکایت و ... می‌شود.»[2]

پس از باران شدیدی که آمده‌بود، کشاورز با گاری‌اش در راه گِلی روستا می‌رفت. اسب‌ها به‌سختی بار گاری را در راه پُر از گل‌ولای می‌کشیدند، و هنگامی که یکی از چرخ‌های گاری در گِل گیر کرد، دیگر نتوانستند حرکت کنند.

روز هفتم: مهارت‌های ارتباط سالم

پیش از مطالعه این مطلب  مقدمه و بخش نخست و روز دوم و روز سوم و روز چهارم و روز پنجم و روز ششم را بخوانید.

«جمشید خانیان» داستان‌نویس، پژوهشگر و نقاد در سال ۱۳۴۰ در شهر آبادان چشم به جهان گشود. او در سال ۱۳۶۰ با نوشتن نمایشنامه «یک نیمروز در اتاق بازجویی» و «روی نی بندی» و نیز مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه فعالیت خود را در حوزه «نوشتن» آغاز کرد. برخی از داستان‌های ایشان مثل «پس یوسف من کجاست؟»٬ «همیشه همین وقت همین بازی» و «پول» به زبان‌های انگلیسی٬ لهستانی و روسی ترجمه و چاپ شده است.

جمشید خانیان نخستین نویسنده ایرانی بود که در سال ۲۰۱۸ میلادی از بخش آسیا به جشنواره «کلاغ سفید» کتابخانه مونیخ دعوت شد. همچنین او در سال ۱۳۹۷ از طرف انجمن نویسندگان کودک و نوجوان ایران به عنوان نامزد بخش نویسندگی جایزه آسترید لیندگرن ۲۰۱۹ معرفی شده است.

من با خواندن کتاب، دنیای جدیدی را کشف می‌کنم

هر کدام از آدم‌های کتاب‌خوان به روشی به خواندن کتاب علاقه‌مند شده‌اند، تشویق یک معلم، کتاب‌خوان‌بودن والدین و داشتن یک دوست کتاب‌خوان چند نمونه از این روش‌هاست. کتاب برای بعضی‌ها مثل یک دوست صمیمی و برای بعضی‌ها دریچه‌ای است به سوی شناخت و کشف دنیاهای جدید. «النا حاجی‌یخچالی» یکی از دسته آدم‌های کتابخوان است که خواندن کتاب را دریچه‌ای می‌داند برای کشف دنیاهای جدید.

به همین بهانه گفتگوی کوتاهی با او انجام دادیم که در ادامه می‌خوانید:

پسرک اجازه گرفته بود که چند تا فندق از درون کوزه‌ی فندق بردارد. اما او آن‌قدر فندق برداشته بود که مُشت پُر فندق خود را نمی‌توانست از کوزه بیرون بیاورد. پسرک نمی‌خواست فقط یک فندق بردارد، اما همه فندق‌ها را هم نمی‌توانست یک‌باره بردارد. پسر ناراحت و ناامید شروع کرد به گریه کردن.

روز ششم: انگیزه و تاب‌آوری

پیش از مطالعه این مطلب  مقدمه و بخش نخست و روز دوم و روز سوم و روز چهارم و روز پنجم را بخوانید.

هوشنگ مرادی کرمانی در شهریور ماه ۱۳۲۳ در روستای سیرج کرمان متولد شد. وی برای تحصیل در دانشکده‌ی هنرهای دراماتیک به تهران رفت. او هم‌زمان در رشته‌ی ترجمه‌ی زبان انگلیسی به تحصیل پرداخت.  

روز پنجم: مدیریت اضطراب

پیش از مطالعه این مطلب  مقدمه و بخش نخست و روز دوم و روز سوم و روز چهارم را بخوانید.

گرسنه نیستم... این غدا را دوست ندارم... «نمی‌خواهم... شکم‌ام می‌گوید نه! ... ببین چه کار بلدم!» جملاتی آشنا از کتاب «یک لقمه کوچولو برای خر کوچولو» برای هرکسی که موقع غذا خوردن با کودکی سرو کله زده است!

وقت ناهار است و مادر یک غذای خوشمزه برای خر کوچولو درست کرده است. اما خر کوچولو حاضر نیست حتی یک لقمه بخورد. مادر مطمئن است که خر کوچولو گرسنه است، اما چه طور می‌تواند او را راضی کند که غذایش را بخورد...

عقاب با شتاب از آسمان پایین آمد، و بره‌ای را با چنگال‌هایش گرفت و با بال‌های قدرتمندش آن را به لانه‌اش بُرد. زاغ رفتار عقاب را دید و فکری به مغز کوچکش رسید که او هم آن‌قدر بزرگ و نیرومند است که کار عقاب را انجام بدهد. پس بال‌هایش را تکان داد و با سرعت به قوچی حمله کرد؛ اما هنگامی که خواست دوباره به پرواز درآید، نتوانست. چون چنگال‌هایش در پشم قوچ گیر کرده بود. هنگامی که خواست قوچ را از زمین بلند کند، تازه قوچ دریافت زاغ آن‌جا است.

«دشمن» یک کتاب تصویری درباره‌ جنگی است که می تواند هر جنگی و در هرکجا باشد. روایت‌گر آن سربازی است که از تنهایی‌ها، محرومیت‌ها، ترس‌ها، خشم‌ها و سرانجام، تصمیم خود برای پایان دادن به جنگ می‌گوید.

روز چهارم: شناخت و مدیریت احساس‌ها

پیش از مطالعه این مطلب  مقدمه و بخش نخست و روز دوم و روز سوم را بخوانید.

برنامه‌ی روز سوم: تو بی‌همتا و ارزشمندی

پیش از مطالعه این مطلب  مقدمه و بخش نخست و روز دوم را بخوانید.

«محمود كیانوش»، نویسنده و شاعر كودكان در شهریور ماه سال ۱۳۱۳ در شهر مشهد به دنیا آمد. در كلا‌س دوم دبیرستان داستان كوتاهی با نام «هشت و سی و پنج دقیقه» نوشت كه برنده‌ی جایزه اول داستان‌‌نویسی در كشور شد. پس از آن شعرهایی اجتماعی می‌سرود كه در مجله‌ی «چلنگر» چاپ می‌شد. از آثار او می‌توان به  داستان‌های: «آدم یا روباه»، «دهكده نو»، «از بالا‌ی پله چهلمم ...شعرهای: «طوطی سبز هندی»، «نوک طلا‌ی نقره بال»، «باغ ستاره‌ها»، «بچه‌های جهان»، «آفتاب خانه ما» اشاره کرد.

روز دوّم: گردآوری بیانیه هنجارهای کلاس با همکاری دانش‌آموزان

پیش از مطالعه این مطلب  مقدمه و بخش نخست را بخوانید.

بر پایه‌ی فعالیت‌ها و بازخوردهای دریافت شده از روز نخست، هنجارها و معیارها را با مشارکت دانش‌آموزان گردآوری کنید. برخلاف قوانین که بیش‌تر از سوی مدرسه/آموزگار تدوین و ابلاغ می‌شوند، هنجارها برپایه‌ی توافق گروهی درباره‌ی روش درست رفتار با دیگران شکل می‌گیرند. هنجارها با قوانین و رهنمودهای بهداشتی نیز یکسان نیستند. رهنمودهای بهداشتی باید انجام شود و تغییرناپذیرند. برنامه روز دوم با هدف ساختن محیطی امن و پذیرا برای همه‌ی دانش‌آموزان، از راه تعیین هنجارهای رفتاری، طراحی شده است.

اسماعیل سعادت، ادیب، زبان شناس، مترجم و افزون بر همه این‌ها از سازندگان زبان کودکی در دوره زمانی ۱۳۳۰ تا ۱۳۵۷ درگذشت. زندگی پربار او را کسانی دیگر در حوزه‌هایی مانند زبان شناسی و ادبیات و ترجمه باید بررسی کنند، اما در حوزه تاریخ و فرهنگ کودکی او یکی از سازندگان زبان کودکی در ایران معاصر بود.

«همه‌ی قصه‌ها با يكى بود، يكى نبود، غير از خدا هيچ‌كس نبود شروع مى‌شوند. قصه اين فرهنگنامه هم با يكى بود، يكى نبود شروع مى‌شود.»[1] بانى بزرگ «فرهنگنامه كودكان و نوجوانان»، زنده ياد توران ميرهادى، در اين جملات، با به‌كارگيرى استعاره‌اى برآمده از دنياى ادبيات كودک، توصيفى درخور از يادگار ستُرگ خود در عرصه‌ی فرهنگ كودكى، يعنى فرهنگنامه بر جاى نهاد.